داده هاي مورد پژوهش قبل از پيوند و سپس 12 ماه پس از پيوند جمع آوري شده اند . در ماه اول سه آزمايش ، ماه دوم دو آزمايش و از ماه سوم تا دوازدهم به ازاء هر يك از ماهها يك آزمايش از آنزيمهاي كبدي و شمارش كامل گلبولهاي قرمز جمع آوري شده است . جهت آناليز داده ها از آمار توصيفي جهت ررسي اطلاعات عمومي و از آمار تحليلي مانند آناليز واريانس و تغييرات شاخصهاي تمايل مركزي و پراكندگي جهت بررسي تغييرات آنزيمهاي  كبدي و شمارش كامل گلبولها مورد بررسي قرارگرفت.

نتايج پژوهش نشان داد كه اكثر نمونه هاي مورد پژوهش در محدوده بين 15 ـ 5 سال بوده و از نظر سني يكسان و  داراي Hb زير7 هستند . تزريق ديسفرال در اكثر افراد منظم بوده و در سنين بين 1 الي 4 سالگي به تزريق ديسفرال اقدام نموده اند . سن شروع خونگيري در اكثر بيماران زير يكسال بوده و بيشتر نمونه هاي پژوهش داراي رسوب آهن در كبد بوده و فاقد آزمايش HBSAg⁺  در پرونده خود بودند.

نتايج ديگر پژوهش مؤيد اين مطلب است كه مقادير پروتئين و آلبومين در نمونه هاي مورد پژوهش با تغييرات متعدد در محدوده طبيعي بوده اما SGOT و SGPT و ALP از روند افزايش در كل مدت نمونه گيري برخوردار بوده اند . مقادير بيلي روبين مستقيم ودر طول  مدت نمونه گيري روند افزايش داشته و متغيرهايي مانند هموگلوبين ، پلاكت ، گلبولهاي سفيد در طي مدت نمونه گيري و پس از پيوند سير نزولي داشته و سپس با سير صعودي در محدوده طبيعي قرار گرفته اند.

بنابراين مي توان نتيجه گرفت كه تغييرات آنزيمهاي كبدي پس از دريافت پيوند مغز استخوان ارتباط مستقيمي با عملكرد كبد قبل از دريافت پيوند دارد كه با توجه به اينكه در صد بالايي از بيماران داراي رسوب آهن دركبد خود بوده اند صدمات متعدد كبدي پس از پيوند مغز استخوان  نيز در اين بيماران اجتناب ناپذير است . بنابراين پيشنهاد مي شود كه پيوند مغز استخوان جهت بيماراني كه صدمات جدي كبدي و سيروز مي باشند انجام نشود مگر اينكه پيوند مغز استخوان و پيوند كبد همزمان مد نظر قرار گيرد.

 نويسندگان: مهدي عبداللهي فرد -پزشك عمومي ـ دكتر مهران كريمي- استاديار بخش اطفال دانشگاه علوم پزشكي شيرازـ  ليلا مصلي نژاد -كارشناسي ارشد پرستاري و عضو هيئت علمي دانشكده علوم پزشكي جهرم

منبع :://www.jums.ac.ir