آيا هپاتيت C مانند ساير انواع هپاتيت است؟
هپاتيت به معني التهاب كبد است. انواع مختلفي از هپاتيت وجود دارد. بعضي از آنها قابل سرايت هستند و برخي مسري نيستند.
ابتلا به هپاتيت C مي تواند منجر به بيماري مزمن كبدي و در صورت پيشرفت نمودن باعث سيروز (فرسودگي كبد) و در گروه بسيار كوچكي باعث سرطان كبد گردد.
علائم بيماري هپاتيت
•بيشتر مبتلايان به هپاتيت C هيچ علامتي ندارند. برخي از بيماران علائم عمومي عفونت ويروسي را نشان مي‏دهند، از قبيل خستگي، دل درد، درد عضلاني و تهوع و بي اشتهايي، ولي در موارد پيشرفته علائم نارسايي كبدي بروز مي كند كه شامل تورم شكم و اندامها، يرقان، خونريزيهاي گوارشي و... است.
•منگي و خواب آلودگي در مراحل بسيار پيشرفته ديده مي‏شود.
•بيماران ممكن است خارش داشته باشند.
ويروس هپاتيت C
عامل بيماري هپاتيت C يك ويروس است و در ابتدا مي تواند مثل يك سرماخوردگي معمولي بروز نمايد. ولي بيماري مزمن هپاتيت Cبرعكس سرماخوردگي معمولي، به دليل از كار افتادن كبد و مشكل بودن درمان مي‏تواند حيات بيمار را تهديد كند.

هپاتيت C چگونه انتشار مي يابد؟

در كشور ما بالغ بر دويست هزار نفر آلوده به ويرورس هپاتيت C هستند. اين ويروس عمدتاً از طريق تماس با خون شخص آلوده منتقل مي شود. همچنين روشهاي زير مي‏تواند باعث انتقال ويروس گردد.
•استفاده از سوزن سرنگهاي آلوده، بويژه در افراد معتاد به مواد مخدر تزريقي، سوراخ شدن بدن با هر وسيله تيز يا سوزن آلوده (مثل خالكوبي غيربهداشتي)
•زخمي شدن پوست بدن شما در يك بخش آلوده بيمارستاني
•استفاده از لوازم شخصي به صورت مشاركتي
•مقاربت بدون كاندوم با يك فرد آلوده ( احتمال انتقال از اين راه بسيار كم است)
•دريافت فرآورده‏هاي خون و پلاسماي آلوده كه در ايران اكثراً در بيماران هموفيلي و تالاسمي ديده مي‏شود.
•در بسياري موارد هرگز راه انتقال ويروس مشخص نمي‏شود
هپاتيت C به كندي پيشرفت مي‏كند
اين ويروس بيماري هپاتيت C مزمن را سبب مي گردد. اين بيماري به تدريج به كبد آسيب مي‏رساند.
يك كبد سالم مواد شيميايي مورد نياز بدن را مي سازد و مواد سمي را از خون خارج مي كند. وقتي شما هپاتيت C داريد كبد شما ملتهب مي شود و بافت طبيعي آن تخريب شده و به جاي آن بافت فيبري و فرسوده مي‏ماند. طي 10 تا 30 سال بعد مشكلات كبدي مزمن از قبيل سيروز و سرطان هم ممكن است ايجاد شوند.

بطور منظم پيگير بيماريتان باشيد
چون هپاتيت C مي تواند بدون تظاهرات باليني به كبد آسيب برساند در صورت ابتلا به اين بيماري هرچه زودتر با پزشك خود موضوع را درميان بگذاريد. طبيب و تيم مراقبت هاي بهداشتي شما را تحت نظر قرار مي‏دهند. آنها نتايج تحقيقات جديد در مورد هپاتيت C و انواع درمان هپاتيت C را با شما درميان مي گذارند و آگاهي هاي لازم را جهت پيشگيري از انتقال ويروس به ديگران را به شما خواهند داد.
آزمايش كبدي
با انجام آزمايشهاي مخصوص مي توان هپاتيت C را تشخيص داد. به محض كشف هپاتيت C ارزيابي وضعيت كبد الزامي است. اين كار از طريق آزمايشهاي خون، سونوگرافي و نمونه‏برداري از كبد انجام مي شود. نمونه برداري از كبد كار بسيار آساني است، به اين صورت كه از طريق بيحسي موضعي با يك سوزن نمونه گيري انجام مي‏شود و حداكثر ممكن است بيمار يك روز در بيمارستان بستري گردد.
درمان هپاتيت C
درمان هپاتيت C اگرچه مشكل است اما در بسياري موارد موفقيت‏آميز است.
•پرهيز از تحت فشار قراردادن كبد: از هر چه كه كبد را آزار مي‏دهد پرهيز كنيد. اينها شامل مصرف الكل و داروهاي غير ضروري است، حتي داروهايي كه بدن نسخه مي‏توانند در دسترس قرار گيرند مثل استامينوفن در صورتي كه بي‏رويه مصرف شوند مي‏تواند براي كبد بسيار خطرناك باشند.
•غذاي متعادل بخوريد: استفاده از غذاي كم چرب با فيبر زياد، ميوه و سبزيجات تازه و فراوان كمك به حفظ سلامتي است.
•تحت درمان قرار گيريد: اينترفرون الفا 2b در بعضي افراد باعث بهبود علمكرد كبد مي شود كه شامل 3 تزريق در هفته براي 6 تا 12 ماه است. عوارض جانبي اين دارو بيشتر اوقات قابل اغماض است ولي در مواردي مي‏توانند بسيار جدي باشند.
•استفاده همزمان از داروي ضد ويروسي ريباويرين مي‏تواند كمك كننده باشد

براي رهايي از بعضي عوارض جانبي اينترفرون آلفا از دستورات زير پيروي كنيد.
الف) ضد دردها از قبيل استامينوفن يا بروفن مي‏توانند براي جلوگيري يا آرام بخشي نسبي تب و درد بكار روند.
ب) تزريق اينترفرون آلفا به هنگام خواب به شما اجازه خواهد داد تا در زمان بروز علائم شبيه آنفولانزا خواب باشيد.
ج) انرژيتان را حفظ كنيد: بكوشيد تا بيشتر استراحت كنيد.
د) به اندازه كافي مايعات بنوشيد: قبل از درمان و طي درمان مايعات كافي بنوشيد.
ه) غذاهاي متعادل بخوريد: از وجود مقدار كالري لازم هر وعده غذايي اطمينان داشته باشيد.
و) به چيزهاي مثبت فكر كنيد: دورنماي فكري سالمي داشته باشيد.
اگرچه شما تحت درمان با اينترفرون آلفا هستيد، مي توانيد كار كنيد و حتي مسافرت كنيد. فقط هميشه دارو را به همراه داشته باشيد. طرز تلقي شما نسبت به بيماري و چگونگي پذيرش آن عواملي است كه وضعيت شما را تعيين خواهد نمود. هرچقدر ديد مثبت تري داشته باشيد وضعيت عمومي شما بهتر خواهد بود. فقط به خاطر بسپاريد كه صبوري و پايداري و جديت در درمان به شما كمك خواهد كرد تا حداكثر بهره را از اينترفرون آلفا ببريد.
فقط شما مي‏توانيد جلوي انتشار را بگيريد
تا به حال بدليل خصوصيات اين ويروس، دانشمندان موفق به ساخت واكسن مؤثر نشده‏اند، متأسفانه مبتلايان را نمي‏توان براحتي درمان كرد. لذا لازم است شما با رعايت نكات بهداشتي مانع از ابتلاي خود و ديگران شويد.
موارد زير در پيشگيري از انتقال ويروس نقش بسزايي دارند:
•زخم و بريدگي هاي پوست را خودتان پانسمان كنيد. در صورت نياز به كمك براي پانسمان زخم از دستكش استريل استفاده شود.
•در صورتيكه به اين بيماري مبتلا هستيد، خون، پلاسما، اعضاي بدن يا بافت اهدا نكنيد.
•سوزن را به اشتراك نگذاريد.
•از ريش تراش، مسواك و لوازم آرايشي يا لوازم شخصي ديگران بطور مشترك استفاده نكنيد.
•بياد داشته باشيد هپاتيت C واكسن ندارد و درمان كامل نيز ندارد لذا پيشگيري از آلودگي ديگران با عمل به توصيه هاي بهداشتي بر عهده شماست.

ريباويرين
ريباويرين يك داروي خوراكي ضد ويروسي است كه مصرف همزمان آن با انترفرون در درمان هپاتيت ‍‍C مؤثر است اين دارو در حال حاضر نبايد بتنهايي مصرف شود. مهمترين عارضه آن از بين رفتن گويچه هاي قرمز خون مي‏باشد. كه ممكن است تا ده درصد موارد منجر به قطع دارو گردد. بنابراين هنگام مصرف ريباويرين در فواصل منظم بايد توسط پزشك معاينه شويد و آزمايشهاي لازم را انجام دهيد. مدت مصرف اين دارو 12- 6 ماه مي باشد اين دارو نيز بسيار گران قيمت است.

 بکوشش : علی رخشانی